Dinge werk beste uit vir die wat die beste maak van dinge.
Die eerste ding wat ander mense van my onthou, is 'n getal. Sestien. Twee diplomas. 'n Joernaal in Amerika met my naam langs dié van mans wat al grys was voor ek gebore is. Hulle sê dit met 'n stem wat effens hoër raak op die laaste woord, asof hulle self nie heeltemal glo wat hulle sê nie.
Ek het geleer om te glimlag wanneer dit gebeur. Nie omdat dit vals is nie — ek is dankbaar, ek weet wat dit gekos het — maar omdat 'n glimlag die vinnigste manier is om 'n gesprek te laat aanbeweeg na iets anders as myself.
Christiana lê plat teen die Vaalrivier, en in die aande, wanneer die hitte breek, ruik die lug na grond wat pas natgereën is, al het dit nie gereën nie. Dis net die rivier wat asemhaal.
Ek het op ses geleer om die planete uit te ken voor ek geleer het om fiets te ry. My ma sê dit nog vandag met 'n glans in haar oë, en ek los haar maar so, want dit is een van die min stories waarin sy en my pa saam die held is.
Wat hulle nie sien nie, is die aand toe ek elf was en vir ure na 'n bladsy gestaar het wat ek self geskryf het, en dit nie kon herken nie.
Ek het presies geweet hoe die brein 'n herinnering vervals — ek het dit die week tevore in 'n handboek gelees — maar ek het nie geweet hoe om vir my ma te sê ek is bang nie. Kennis oor vrees is nie dieselfde ding as moed nie. Niemand het my dit vertel nie.
Ek moes dit self agterkom, in die stilte tussen twee bladsye.
'n Digter — nie ek nie, 'n ou meester — het geskryf van 'n man wat sy volk se pyn moet dra al is sy hande te klein daarvoor. Ek onthou nie die presiese woorde nie, net die gewig daarvan. Ek dink dikwels aan daardie beeld wanneer 'n onderhoudvoerder my vra hoe dit voel om 'n wonderkind te wees.
Ek sê altyd dieselfde ding: dit voel na niks, want ek was nooit binne myself 'n wonder nie. Ek was net 'n seun wat eensaam geraak het met sy eie vrae, en toe uitgevind het die vrae het antwoorde as jy lank genoeg daarna soek.
Die publikasie het gekom soos 'n brief van iemand wat jy nie geweet het jou lief het nie. Ek het dit vyf keer gelees voor ek dit vir my pa gewys het.
Hy het dit een keer gelees, sy mond het effens oopgehang, en toe het hy net gesê: "Jou ma moet dit sien." Dis al. Geen toespraak nie. Net 'n man wat na sy vrou toe stap met 'n rekenaar in sy hande asof dit 'n kind is wat hy moet oorhandig.
Ek dink baie oor lense — hoe elke oog wat na my kyk, my anders vorm. Vir die joernalis is ek 'n storie oor talent teen alle verwagting. Vir die predikant is ek 'n bewys van genade. Vir die kinders by die skool was ek net Handre. Maar vir myself?
Vir myself is ek 'n seun wat 'n woordeboek deurgelees het op 'n ouderdom toe ander seuns rugbyballe geskop het, en wat ek toe agtergekom het is dat woorde is nie net name vir dinge nie — hulle is die enigste manier waarop 'n mens sy binnekant na buite kan draai sonder dat dit breek.
Ek skryf nou saans, wanneer die huis stil raak en die hond teen die kombuisdeur lê en snork. Nie navorsing nie — dít doen ek bedags, met die dissipline wat 'n mens aanleer wanneer jy vroeg agterkom talent alleen is nooit genoeg nie. Saans skryf ek die ander ding. Die sinne wat nie bewys wil word nie. Ek dink dit is waar ek werklik woon: nie in die joernale of die koerantberigte nie, maar in die kort oomblik voor slaap wanneer 'n reël vir my kom soos 'n voël wat per ongeluk deur 'n oop venster invlieg, en ek moet stilbly en wag tot dit tot rus kom voor ek dit kan vashou.
Mense vra my gereeld wanneer ek gaan ophou bewys wat ek kan doen. Ek antwoord nooit reguit nie, want die waarheid is ongemaklik: ek bewys niks vir hulle nie. Ek probeer net verstaan hoekom 'n mens se binnekant en buitekant so selde saamval, en of daar 'n taal is wat die twee kan versoen. Dis 'n vraag wat nie in 'n sielkundejoernaal pas nie. Dit pas net in 'n storie, geskryf gelaat, deur 'n seun wat sy planete lankal ken, maar steeds nie heeltemal weet waar hy self in die stelsel staan nie.
Kommentaar
0 kommentare